چکیده

در مطالعه حاضر که به روش کتابخانه ای صورت گرفته سعی بر آن داشتیم تا با مطالعه بر روی مقالات و مندرجات موجود و قابل دست رس با مشکلات تولید کنندگان سنگ تزئینی آشنا شویم و برای حل این مشکلات راه کارهایی معقول و شدنی ارائه نماییم تا با بکار بستن این راهکارها بخشی از مشکلات و معضلات موجود بر سر راه تولید کنندگان سنگ های تزئینی برای رسیدن به بازار های صادرات جهانی حل شود و قدمی به سوی بازارهای صادرات جهانی برداشته باشیم. امید آن داریم که مقاله حاضر مورد عنایت و توجه عزیزان قرار گیرد.

واژه های کلیدی: مشکلات تولید کنندگان سنگ تزئینی ، راهکارها، بازارهای صادرات جهانی.

1. مقدمه

با توجه به جایگاه ویژه ذخایر معدنی سنگ ایران در جهان، میزان ذخایر شناخته شده در حدود 7/3 میلیارد تن است که 3/3 میلیارد تن آن بعنوان ذخیره قطعی و بقیه به عنوان ذخیره احتمالی تلقی میگردد. ]1[ هم چنین ایران بخاطر تنوع در رنگ و گوناگونی در سنگ در رده ده کشور برتر تولید کننده سنگ خام قرار دارد اما متاسفانه همین کشور با این رتبه در تولید سنگ خام در سنگ های فرآوری شده ضعیف عمل می نماید و این امر موجب گردیده تا از بازارهای رقابت جهانی بدور بماند.

یکی از مهم ترین عوامل تعیین کننده در بازدهی اقتصادی سنگ های تزئینی، روش ها و تکنولوژی استخراج است که در ایران سطح تکنولوژی ها و بهره گیری از روش های روز دنیا نسبت به سایر کشورهای رقیب پایین تر است. برخی از پیمانکاران توجه چندانی به نحوه استخراج ندارند و تنها تاکید آنها بر روی کم کردن هزینه و افزایش تولیدات است در خالیکه بررسی ها نشان داده اند که اغلب مشکلات و خسارات در معادن سنگ به علت استفاده از تجهیزات فرسوده و بهره نگرفتن از پرسنل ماهر و متخصص می باشد همین دو مقوله هم خسارات جانی و هم خسارات مالی را ناشی می شود.

و اگر امکانات استخراجی مرغوب نباشد بیشترین بخش سنگ معدن به سنگ باطله تبدیل می شود و یا به علت وارد شدن فشارات و استرس های زیاد بر روی کپه سنگ، سنگ حاصله از نظر فیزیکی سست بوده و بخش اعظم آن در حین فرآوری به سنگ باطله تبدیل می شود. برای جلوگیری از اینگونه مسائل در سال 1366 شورای همانگی سنگ های تزئینی تغییر روش استخراج در معادن سنگ تزئینی را از انفجاری به روش های جدید در برنامه کار خود قرار دادند و در دومین سمپوزیوم معدنکاری در کرمان، بهره برداری از معادن جدید منوط به استفاده از روشهای استخراج بدون مواد ناریه کرد. (فهیمی فر- جمشید) هم چنین امروزه کارشناسان اقتصادی بر این اعتقاد هستند که برای تحکیم پایه های مطمئن در کشور، کاهش اتکا به درآمد ارزی حاصل از صادرات نفت و رشد صادرات غیر نفتی از کارهای حیاتی و ضروری در این برهه زمان تاریخ کشور توجه به معادن سنگ تزئینی کشور است. ]2[

2. بحث

رشد روز افزون مصرف و نیاز کشور به پشتوانه های ارزی بغیر از نفت ایجاب می کند که بر میزان استخراج سنگهای ساختمانی افزوده شود و البته این استخراج باید به گونه ای صورت پذیرد که کمترین لطمه و خسارت به سنگ وارد آمده و تولید با حداقل هزینه و بیشترین بازده همراه باشد.]3[ و برای بهره گیری بهتر و کارآمدتر از معادن سنگ ایران تمامی معادن را یک دست نمائیم. از میان تعداد فراوانی از معادن ایران تنها تعدادی از آنها دارای کارت اکتشاف هستند و مابقی آنها فاقد کارت هستند. برای اینکه بتوان قوانین تصویب شده در شورای هماهنگی را به تمامی معادن ابلاغ کرده و همه آنها را یک رنگ نمائیم باید مسئولین معادن را الزام بداریم برای ادامه کار خود کارت اکتشاف تهیه نمایند. و هم چنین از طریق صنایع و معادن هر شهر نمایندگانی از میان معدنکاران به صورت دوره ای و فصلی انتخاب نمایند تا در جلسات این شورا حضور داشته و مشکلات و موانع کاری معدنکاران را به اطلاع صنایع و معادن رسانده و با مشاوره متخصصین در صدد رفع آن برآیند. و در طی چند دوره یک نشست همگانی برای معدنکاران ترتیب دهند تا در آن آخرین تکنولوژی های و ماشین آلات و روش های روز دنیا معرفی گردد و محاسن و مزیت های بهره گیری از این روش ها را در این جلسات به بحث گذاشته شود. و برای تشویق هر چه بیشتر اعضای این شورا، معدنکار نمونه سال برگزیده و از آن تجلیل گردد تا با این کار سایر معدنکاران را به استفاده از روش های مدرنیزه تشویق نمایند. هم چنین برای بهبود کیفیت سنگ های تولیدی قوانینی را تهیه و تنظیم نمایند و همه معادن را ملزم به رعایت این قوانین کنند، از دیگر کارهایی که برای بهبود بازار سنگ تزئینی در این شورا ها می توان انجام داد تشکیل اکیپ های تحقیقاتی- پژوهشی از میان دانشجویان معدن و زمین شناسی با گرایشات گوناگون است که با این برنامه هم فرصتی ایجاد می شود تا دانشجویان معلومات تئوری خود را در میدان عمل محک زنند و هم با نتایج بدست آمده از کارهای جمعی این اکیپ می توان پتانسیل های هر منطقه را تحلیل نمود و بسته به ظرفیت معدنی منطقه معادن و یا کارخانجات فرآوری را با همت بخش خصوصی تاسیس نمایند.

در بخش فرآوری نیز باید روش های سنتی را کنار گذاشت و تکنیک های روز بهره گرفت بطور مثال بهره گیری از فیلتر تصفیه آب پرس بجای ساختن استخرهای مخصوص جمع آوری پساب سنگبری، که در این روش دیگر نیازی به صرف هزینه و فضا برای ساخت استخر نیست و زمین بلا استفاده به کارخانه باز می گردد هم چنین صرفه جویی فوق العاده ای در نیروی انسانی می شود و از اتلاف آب و تخریب محیط زیست پیشگیری می شود. ]4[

با هر چه به روز تر شدن دستگاهها و ماشین آلات و بهره گیری از روش های مدرن سنگ های استخراجی مرغوب تر و بدون شکست می شوند و سنگ باطله کم تر تولید می شود در کارخانجات فرآوری نیز راندمان تولید سیر صعودی طی می کند و کیفیت سنگ های تولیدی به استاندارهای بازار جهانی نزدیکتر می شود.

از دیگر مواردی که نقص کار تولید کنندگان داخلی محسوب می شود عدم بسته بندی استاندارد تولیدات است. برای ورود به عرصه بازار جهانی باید محصولات به صورت شکیل و مطابق با معیارهای استاندارد جهانی بسته بندی و به بازار مصرف عرضه گردد.

3. نتیجه گیری

با وجود رتبه های برتر ایران در تولید سنگ خام به علت یک دست نبودن معدنکاران و نبود معیارها و استانداردهای مشخص بعنوان قوانین و هم چنین آشنا نکردن معدنکاران و به روز نشدن اطلاعات کارکنان این مشاغل با علم و تکنولوژی های روز دنیا و نبود حمایت های مالی و تسهیلاتی و یا مشاوره ای برای معدنکاران، ضعف آنها در بخش استخراج، فرآوری و بسته بندی رفع نخواهد شد و همین مسأله باعث می گردد تا ایران در عرصه رقابت های جهانی سرخورده شود.

4. پیشنهادات

همانطور که در متن مقاله اشاره شد برای حل مشکلات موجود بر سر راه معدنکاران بهتر است در صنایع و معادن هر استان مراکزی را ایجاد نموده تا در آن گروه تحقیقاتی در زمینه مشکلات معدنکاران هر استان تحقیق نموده و راه حل هایی پیرامون آن مشکلات بدست آورند. هم چنین با وجود این مراکز بهتر می توان بر روی کیفیت و مرغوبیت محصولات تولیدی نظارت داشت و قوانین صادر شده از سوی شورای هماهنگی سنگ های تزئینی را اعمال نمود. با اعمال این قوانین و حمایت ها محصولات و سنگ های بدست آمده به استاندارد های جهانی نزدیک تر خواهند بود.

به امید ایرانی آباد

5. منابع:

]1[ فهیمی فر. ج , 1381, "بررسی توان رقابتی واحدهای فرآوری سنگهای ساختمانی و تزئینی در بازارهای جهانی" منتشر شده در سایت انجمن سنگ.

]2[ گشتاسبی. ک, فضلیان. ع, "تعیین خواص فیزیکی و مکانیکی سنگ های تزئینی نرم و رقابت پذیر در ایران" دانشگاه تربیت مدرس, دانشکده فنی گروه مهندسی معدن.

]3[ مختاری. م, کاظمیان فر. م, خسروی.م, "تحلیل ریسک ایمنی در استخراج سنگ تزئینی به روش سیم برش الماسه" منتشر شده در انجمن سنگ ایران.

]4[ مختاری. م, یاسی پور تهرانی.ح, "ارزیابی کارکرد و کارایی فیلتر پرس, دستگاه تصفیه و بازیافت آب کارخانه های سنگبری در مقایسه با روش سنتی" دانشگاه صنعتی امیر کبیر

 به خوبی هویداست در بین انرژیهای غیر فسیلی (تجدید پذیر) و انرژی های فسیلی ( سوخت های جامد- مایع و گاز ) شاه بیت غزل انرژی ‌‌‌‌« نفت خام » میباشد که سخن گفتن از آن به زمانی بسیار و مجالی فراخ و مقاله ای بس فربه و متورم محتاج است ...   
 
این مایع سیاه یاقهوه ای تیره که رؤیای کیمیاگران را به واقعیت تبدیل نمود (!) پس از آب فراوان ترین مایع در بخش های بالایی پوسته زمین است . اگر چه کمی اغراق آمیز بنظر می رسد ولی زندگی در جهان امروز بدون این مایع قهوه ای تیره که بوی نامطبوعی دارد ناممکن خواهد بود . دست کم در حال حاضر نفت نقش پراهمیتی را در زندگی بشر بازی می کند .
بخش بزرگی از نیازهای ما به انرژی با سوزاندن و سوختن نفت تأمین می شود نفت یک منبع غنی از مواد شیمیایی است موادی که میتوان از آنها رنگ ، دارو ، انواع پلاستیک ، پارچه، پروتئین های ساختگی (مصنوعی) و مواد گوناگون دیگر ساخت و کلید حمل و نقل ـ که پای روان انسانها و بال تیز پرواز بشر است ـ در دست نفت می باشد .
از نفت هم برای سوختن و هم برای ساختن استفاده می شود .براساس مطالعات آماری از هر بشکه نفت خام حدود ۸۷% آن برای سوختن و سوزاندن و تولید انرژی و۱۳% آن برای ساختن ـ آنچه از نفت میسازند و حکایتی پر ماجرا دارد ـ مورد استفاده واقع می شود .
مندلیف دانشمند معروف روسی دهها سال پیش هشدار داد که : سوزاندن نفت برای تولید انرژی مانند آن است که اجاق آشپزخانه را با سوزاندن اسکناس با پشتوانه ، روشن، نگه داریم .
فراوانی ظاهری سهولت انبار داری و حمل ونقل ، کاربرد آسان و بهای ارزان نفت و هزار و یک پارامتر دیگر ـ که فرصت پرداختن به آن نیست ـ موجب شده است که به توصیه مندلیف توجه نکنیم که علاوه بر هشدار مندلیف ، مشکل مضاعف دیگری هم که از سوختن نفت زاییده شده ، مشکلات زیست محیطی است که با سوختن نفت به انحاء مختلف انواع مواد سمی و غیر سمی و خفه کننده را در هوای دل انگیز طبیعی رها می کنیم تا آنجا که حجم زیاد گاز CO۲ ناشی از سوزاندن نفت و مشتقات آن موجب شده دمای زمین به تدریج افزایش یابد و لایه ازون آسیب بیند و اشعه های خطرناک فراکیهانی بشریت و طبیغت را تهدید و تحدید نماید از آن جهت که ‌‌‍«نفت» تاریخی بس بلند و پر سابقه دارد لازم است به صورت خیلی خلاصه و فشرده ـ قصه این متاع پراوازه و گرانبهارا ـ که از نعمت های پر ارزش خدادادی است ـ را باز گو کنیم :
قدما نفت را می شناخته و بعضی از موارد استعمال آن را می دانستند . در کشورهای خاورمیانه که جنگل های انبوه کم بود و تراوش نفت روی زمین از کشورهای مناطق دیگر بیشتر نمودار می گشت مردم آن نواحی زودتر از دیگران به کشف نفت و فواید آن پی بردند.
بر عکس در یونان و روم و کشورهای اروپایی که مردم در سرزمینی پر جنگل و مستور از بوته و چمن می زیستند سوخت خود را با هیزم وزغال چوب تأمین می کردند و صمغ های درختی به جای نفت و قیر حوائج آنها را مرتفع می ساخت از این رو در کتابهای تاریخی آسیا و شمال آفریقا نام نفت و موارد استعمال آن بسیار دیده می شود ولی از رواج و شیوع نفت در اروپای آنروز خبری نیست .
در کتابهای عهد عتیق از جمله تورات باب ششم آیه چهاردهم خطاب به نوح پیغمبر می نویسد: «پس برای خود کشتی از چوب کوفر بساز و حجرات در کشتی بنا کن و بیرونش را با قیر اندود کن»
▪ کوفر : نام درختی باچوبهای مستحکم وزمخت است و احتمالاً منظور سدر یا کنار می باشد.
هم چنین در همین کتاب باب دوم آیه سوم راجع به تولد حضرت موسی می نویسد:
چون مادر موسی نتوانست او را از دیگران پنهان دارد تابوتی ازنی برایش گرفت و آن را به قیر و زفت اندود و طفل را در آن نهاد و آن را در نیزار به کنار نهر گذاشت.
آنچه در این دو بند بالا آمد فقط منظور چک نمودن سابقه تاریخی قیر و نفت می باشد و از بعد ارزشی و مذهبی و تحریفات صورت گرفته در این کتب آسمانی ، دخالتی نمی نمائیم و آن را به اهل تحقیق وتتبع وا می نهیم.
 زفت: صمغ دارویی و چسپنده که برای مداوا به سرافراد می مالیدند . هم چنین صمغ وزفت طبیعی که از شکاف برخی سنگها بدست می آید ماده ایست مرکب از هیدروکربن های جامد و خمیری شکل.
کاوشهای باستان شناسان در کشور عراق نشان داده که از چهار هزار سال پیش از میلاد مسیح ، ملات قیر در عمارات وابنیه به کار می رفته است .« هرودوت Herodotus معروف به پدر تاریخ ـ قرن پنجم پیش از میلاد می نوسید:
سنگ فرش کف باغهای معلق بخت النصر با « قیر معدنی » بند کشی شده بود و مردم بابل استخرها و راههای آب و سدهای خود را با قیر بند کشی می کردند . هم چنین بنا به گفته مورخین در بابل جاده ها را آجر فرش می کردندو با قیر بند کشتی می نمودند تا تحمل ارابه های سنگین را داشته باشد .
منظور از بند کشی ، پر کردن درز آجرها و سنگها با ملات می باشد .
مصریان از آسفالت و قیر ایران و فلسطین برای مومیائی کردن اجساد استفاده می نموده اند و بعضی از ملل خاورمیانه فراورده های نفتی را (به خصوص قیر معدنی) در سحر و جادو به کار می برده اند و گاهی هم بتهای کوچک و بزرگ از آن می ساختند .
بحر المیت فلسطین یکی از نقاطی بود که از آن قیر به دست می آمد و به قرار معلوم از کف دریاچه مزبور تکه های بزرگ قیر روی آب می آمد و مردم آن را جمع نموده و از آن استفاده می نمودند .
یونانیها فقط در قرن هفتم میلادی نفت را در میدانهای جنگ به کار می بردند و اسلحه ای داشتند که آن را « آتش مدیها » می خواندند . این اسلــــحه در زمان هراکلیوس «heraclius» امپراتور بیزانس اختراع شد به قسمی که نفت پس از تماس با رطوبت مشتعل می گشت .
مسلمانان (عربها) دوبار قسطنطنیه را محاصره کردند و هر دو مرتبه حمله آنان بوسیله آتش اندازهای نفتی دفع شد در سال ۹۴۱ میلادی هنگامیکه ناوگان روسی مرکب از هزار کشتی به محاصره قسطنطنیه آمد رومیها نفت روی آب دریا ریختند و آتش زدند و کشتیهای روسی را سوزانده و بدینوسیله آنان را مغلوب ساختند

ادامه مطلب

تأثيرات آرسنيك بر سلامت انسان

چكيده:

تمامي عناصر با غلظت هاي گوناگون در طبيعت اطراف ما حضور دارند كه برخي از اين عناصر به طور ذاتي سمي بوده و اين بدان معناست كه آب و خاك و هواي اطراف ما تا حدودي توسط اين عناصر سمي شده اند. يكي از اين عناصر فلزي سنگين و نام آشنا كه بسيار هم سمي است آرسنيك مي باشد كه در اغلب موارد براي محيط زيست و حيات موجودات زنده زيان آور بوده و مشكلات بهداشتي فراواني را براي محيط زيست موجب شده است .

در اين مقاله سعي بر آن شده تا اين عنصر را از جوانب گوناگون بسنجيم و تأثير آن را بر زندگي انسان مورد بررسي قرار دهيم.

ادامه مطلب

 

ادامه مطلب

با سلام

امروز ۲۳ آبان ماه و دومین روز همایش انجمن بلور در دانشگاه گیلان هست.

و من از همینجا برای شما آرزوی موفقیت می کنم و امیدوارم مقاتون رو به بهترین نحو ممکن ارائه بدید .

موفق باشید و سبز.

زمين شناسي اقتصادي

 مواد معدني زيربناي اقتصاد و صنعت در جامعه را تشكيل مي‌دهند. بشر از همان آغاز آفرينش خود و در طول تاريخ، بر حسب نيازمنديها و شناخت از مواد معدني استفاده كرده است. اكنون نيز انسان از تمامي مواد معدني به حالت‌ها و شيوه‌هاي گوناگون بهر‌ه‌برداري مي‌نمايد.
به ديگر سخن همين مواد معدني هستند كه پايه و اساس تمدن را تشكيل مي‌دهند.
 
_عوامل مؤثر بر آستانه اقتصادي شدن مواد معدني: 

 ارزش                                            
 مهم‌ترين عامل تعيين كننده آستانه اقتصادي مواد معدني ارزش آن است كه خود تابع عواملي چون عرضه، تقاضا و مسائل سياسي مي‌باشد . ميزان توليد مواد معدني در دهه گذشته افزايش شاياني داشته است. عواملي كه موجب اين افزايش شد. عبارتند از پيشرف در زمينه اكتشاف به دليل مشخص شدن منشاء محيط و چگونگي تشكيل ذخاير مختلف، مثلاً نظريه تكتونيك صفحه‌اي كمك‌هاي مؤثري در رابطه با كشف ذخاير مس پوريزي نمود‌ه ‌است. در دهه اخير بكارگيري روش‌هاي نوين ژئوفيزيكي و ژئوشيميايي در كشف ذخاير جيدد بخصوص آنهايي كه در اعماق زمين قراردارند كمك مؤثري نمود. همچنين ماشينهاي جديد استخراج موجب شده تا ذخايري كه در اعماق قرار داشته قابل بهر‌ه‌برداري شوند و با كمك از اين ماشين الات ميزان توليد روزانه بالا رود. 
 پيشرفت در زمينه صنعت تلغيظ و تصفيه موجب گرديد تا بسياري از ذخاير عميق دور از دسترس نيز قابل بهر‌ه برداري شوند. 
 همزمان با بالارفتن توليد، ميزان مصرف موادمعدني نيز افزايش داشته است. مهم‌ترين عواملي كه موجب بالا رفتن مصرف گرديد عبراتند از: افزايش جمعيت، گسترش صنايع جديد و غيره.
قيمت برخي از موادمعدني علاوه بر عرضه و تقاضا تحت تأثير بحرانهاي سياسي نيز قرار مي‌گيرد. به عنوان مثال طلا كه 80درصد قيمت آن به تحولات سياسي و 20 درصد به عرضه و تقاضا مربوط مي‌شود 

عيار ذخيره                        
 مقدار عيار ذخيره از فاكتورهاي مهم سنجش ارزش اقتصادي يك معدن است. ذخاير رگه‌اي در مقايسه با ذخاير توده‌اي و پورفيري در صورت وجود عيار بالاتري ارزش پيدا مي‌كنند.
هزينه استخراج، براي ذخاير رگه‌اي بيشتر از ذخاير پورفيري و توده‌اي است. براي مثال ذخاير مس پورفيري با عيار حدود 0/75 تا 1 درصد و ذخاير مس رگه‌اي با عيار بيش از 1/5 درصد ارزش اقتصادي دارند.
 هر چند كه عيار و مقدار ذخيره، لازم و ملزوم يكديگر هستند اما مقدار ذخيره از اهميت بيشتري برخوردار است. ذخاير طلاي رگه‌اي با عيار بيش از 10 گرم در تن و ذخاير طلاي نوع پراكنده (ذخيره نسبتاً زياد و ابعاد وسيع) با عيار حدود 2 گرم در تن داراي ارزش اقتصادي و قابل بهر‌ه‌برداري هستند. عيار قابل استخراج ذخاير معدني با گذشت زمان كاهش يافته و عوامل مهمي كه موجب اين كاهش شده‌اند عبارتند از: افزايش قيمت، پيشرفت در صنعت استخراج و تلغيظ و تصفيه.    
 
پراكنده  نسبی
 سنگ طلا
:1- 9 تكنولوژي
اقتصاد از ماشين آلات جديد در اكتشاف، استخراج و تلغيظ و تصفيه سبب شده كه هزينه‌هاي استخراج پايين بيايد و ذخايري كه به دلايل مختلف در گذشته قابل بهره برداري نبوده‌اند امروزه قابل بهره‌برداري گردند . كشورهاي صنعتي با استفاده از تكنولوژي نوين و نيروهاي متخصص و كارآمد از مرحله اكتشاف تا تغليظ و تصفيه نسبت به کشورهاي جهان سوم فراتر رفته‌اند. 
هر ماده معدني از دو بخش كانه (Ore) يا كاني‌هاي مفيد و باطله (Gangue) يا كانيهاي مزاحم تشكيل شده كه لازم است كه جداسازي آنها از هم توسط فرآيندهاي پالايشي كه اصطلاحاً كانه‌آرايي (Mineral Processing) ناميده مي‌شوند، انجام مي‌گيرد.
 
كانه‌آرايي یا Mineral Processing
عواملي نظير شكل، اندازه، رابطه نسبي كانيهاي مفيد و باطله و نوع كانيهاي مفيد و مزاحم، تأثير مستقيم در تلغيظ و تصفيه يك كانسار دارند. اندازه كانيهاي مفيد يك كانسار، چنانچه از يك حد خاصي كمتر باش موجب مي‌شود تا ماده معدني قابل تلغيظ نباشد. كانيهاي مفيد در يك كانسار مي‌تواند به صورت آزاد يا به حالت درگير در داخل يك كاني ديگر باشد. هزينه‌هاي تلغيظ براي هر يك از حالتهاي ذكر شده متفاوت است كه بايد بطور دقيق مطالعه و بررسي شوند.

شكل ذخيره
شكل ذخيره رابطه مستقيمي با روش استخراج آن دارد. ذخاير رگه‌اي به روش زيرزميني و ذخاير پورفيري كه نزديك سطح زمين قرار دارند با روش روباز استخراج مي‌شوند در صورتي كه پديده‌هاي تكتونيكي نطير گسل‌ها و شكستگي‌ها تغييراتي را در امتداد رگه‌ها بوجود آوردند، علي‌رغم بالا بردن عيار و مقدار ذخيره اين بي‌نظمي موجب بالا رفتن هزينه استخراج خواهد شد. بنابراين، عيار و مقدار ذخيره به تنهايي موجب اقتصادي شدن و قابل بهره‌برداري بودن يك ذخيره نخواهد شد.
 
روش استخراج روباز

ذخاير زيادي موجودند كه عيار و ذخيره آنها نسبتاً زياد است اما به علت اينكه در اعماق زياد واقع شده‌اند و يا شكل مناسبي ندارند، داراي ارزش بهر‌ه‌برداري نيستند.عمق ذخيره، رابطه مستقيم با هزينه‌هاي استخراج دارد.
  نيروي متخصص و هزينه‌هاي پرسنلي
وجود افراد متخصص و كاردان، رابطه مستقيم با ميزان توليد و قيمت تمام شده ماده معدني دارد. حقوق مهندسين معدن، تكنسين‌ها و معدنچيان در كشورهاي جهان سوم پايين‌تر از كشورهاي صنعتي است كه خود موجب كاهش قيمت شده ماده معدني مي‌شود.
معادن، معمولاً در مناطقي خارج از شهر يا مراكز صنعتي قرار دارند. اين مواد بايد استخراج شده و بعد از تغليظ در همان منطقه تصفيه و به بازار عرضه گردد. فاصله معدن از پالايشگاه و بازار فروش، تأثير مستقيم در قيمت تمام شده ماده معدني دارد.
 
 هر گاه منطقه معدني در فاصله زيادي از جاده‌هاي اصلي قرار گيرد. ابتدا جهت برقراري ارتباط بين معدن و جاده‌هاي نزديك منطقه بايد جاده سازي شود. اين كار هزينه زيادي به خود جذب مي‌كند. ديگر اين كه هر قدر فاصله منطقه از پالايشگاه و بازار فروش دورتر باشد هزينه حمل و نقل بالاتر خواهد رفت و گاهي اين امر موجب مي‌شود تا ماده معدني ارزش اقتصادي خود را از دست بدهد.
آب و هوا
شرايط آب و هوايي تأثيري زيادي روي مدت زمان بهره‌برداري در سال، ميزان توليد در روز و راندمان تلغيظ و تصفيه دارد. پايين آمدن مقدار توليد در سال به دليل نزولات جوي زياد بخصوص برف و طوفان شن و ماسه باعث بالا رفتن هزينه شده و در موارد خاصي بهره‌برداري از اين ذخاير مقرون به صرفه نخواهد بود.
سياست‌ دولت‌ها:
 
بعضي از مواد معدني با وجود عدم سود‌دهي ، به خاطر اهميت استراتژيكي و وتوجه به استقلال صنعتي و اقتصادي توسط دولت‌‌ها در داخل كشور توليد مي‌شوند تا در آن زمينه ، كشور از وابستگي به كشورهاي خارجي مستقل گردد. مانند فولاد، اورانيم و ...

دیدکلی

هدف از تهیه یک نقشه زمین شناسی نشان دادن پراکندگی سنگها و گسلها ، تاقدیس‌ها ، ناودیس‌ها و دیگر ساختمانهای زمین شناسی به صورتی است که در زمین ظاهر شده‌اند. در واقع این نقشه‌ها مقیاس کوچکی از پدیده‌های زمین شناسی می‌باشند که برای تفسیر پدیده‌های زمین شناسی ، بیان تاریخ زمین شناسی منطقه و ترتیب رسوبگذاری و اتفاقات گذشته مورد استفاده قرار می‌گیرند.

از آنجا که مشاهده تشکیلات زمین با وسعت زیاد آنها در حالت معمولی با چشم غیر ممکن بوده و بدون مشاهده کلیّه عوامل و برقراری ارتباط بین آنها نمی‌توان تصور صحیحی از وضعیت زمین بدست آورد. لذا نقشه‌های زمین شناسی برای این منظور اساسی ترین وسیله تحقیقات زمین شناسی می‌باشند. هر کدام از واحدهای تشکیلات زمین شناسی روی نقشه ها با رنگ مخصوص به خود نشان داده می شوند. شیب و امتداد طبقات و همچنین گسل‌ها و چین‌ها با علامات و نشانه‌های معینی مشخص می‌شوند. روی هر نقشه زمین شناسی یک راهنما جهت توضیح علامات بکار گرفته می‌شود.

ادامه مطلب